ypo

Το ελληνικό hip hop περνούσε κρίση πριν η κανονική κρίση, η οικονομική, πλήξει ανεπανόρθωτα την Ελλάδα. Αυτό κατέστη μάλιστα σαφές όταν στα μέσα του 2000, ιδίως μετά το 2004-2005, η ελληνική δισκογραφία άρχισε να πνέει τα λοίσθια. Τα μεγαθήρια όπως η Warner, η SONY, η πάλαι κραταιά FM Records και η Universal από εκεί που κάποτε εργοδοτούσαν «υπεύθυνους ξένου ρεπερτορίου» (αυτοί για, που σου έφερναν τον δίσκο των Cypress Hill που αγόραζες με το χαρτζιλίκι σου στα Metropolis) εξαφανίστηκαν εν μια νυχτί. Το ίδιο συνέβη και με τα αγαπημένα σου hip hop σούπεργκρουπ, της πρώτης γενιάς, που καλώς ή κακώς, μέσω της οργανωμένης δισκογραφίας άλλοτε συγκυριακά κι άλλοτε ως… πείραμα κατόρθωσαν να έχουν παρουσία. Λεφτά για στούντιο, πρόμο, κοπή, διανομή. Η φυσική τους παρακμή επήλθε αναπόφευκτα –πέραν της ηλικίας- με φωτεινή εξαίρεση τον Νίκο Βουρλιώτη και το Family που εκείνη την περίοδο όντας εμπορικός (πλην hip hop ακόμη) αλλά κι όντας ένας άνθρωπος των επιχειρήσεων –εκτός από μουσικός- κατάφερε να μεσουρανήσει και να ζήσει, αμιγώς επαγγελματικά από αυτό.

Η έλευση του YouTube, των indie labels και της εκ των κάτω οργάνωσης της δισκογραφικής παραγωγής στο hip hop δεν είχε την αντίστοιχη πορεία με άλλα είδη μουσικής. Ποτέ στην Ελλάδα δεν είδαμε μια Stones Throw ή μια Rawkus. Αντιθέτως είδαμε τους πρώην moguls της εγχώριας μουσικής βιομηχανίας να στήνουν την Archangel ή την Inner Ear. Κι απλά συγκρίνετε τον Snik ή τον Υποχθόνιο με την Μόνικα ή τον Φοίβο Δεληβοριά. Καμιά σύγκριση. Το Ίντερνετ και οι συνθήκες δωματίου (ένα μικρό στούντιο) έδωσαν ώθηση σε μια νέα γενιά ράπερς που κατόρθωσαν να σταθούν αμιγώς εκτός δισκογραφίας, όπως οι Βήτα Πεις, οι Flowjob, τα Βόρεια Αστέρια (κυκλοφόρησαν κάποια στιγμή από την Ηχοκρατορία) κι εν μέρει οι Στίχοιμα (ή Giants ή άλλα projects). Αυτοί άνοιξαν τον δρόμο σε όποιον σήμερα κάνει hip hop και το προωθεί μέσω Διαδικτύου. Από το «Τσόλι» όμως του TUS στο YouTube μέχρι τα εκατομμύρια views του Dab των Snik/Υποχθόνιου στην ελληνική hip hop σκηνή το ζητούμενο παραμένει το ίδιο. Ποιος και πως βγάζει χρήματα; Kι αν ναι, πόσα;

snik

Ο όρος μουσική βιομηχανία του hip hop στην Ελλάδα του 2017, παρά την έντιμη προσπάθεια του Vice να τον καταγράψει/ανιχνεύσει είναι εξ’ ορισμού ανύπαρκτος. Ακόμη κι αν θέλει κανείς να τον αυτοορίσει. Η Ελλάδα του 2017 μετά από έξι χρόνια οικονομικής κρίσης και ύφεσης δεν διαθέτει σοβαρή βιομηχανία σε οτιδήποτε. Πως μπορεί να υπάρχει industry στην Ελλάδα στην μουσική όταν πλέον αδυνατεί να παράξει ακόμη κι ένα τυφέκιο G3 (το πιο πετυχημένο μοντέλο πολεμικού τυφεκίου στην ιστορία του ΝΑΤΟ με χρήση-εξαγωγή σε πάνω από 60 χώρες). Η ΕΛΒΟ κάποτε εξήγαγε G3 σε 18 χώρες. Και ο BD Foxmoor είχε από πίσω του ολάκερη Warner. Ας σοβαρευτούμε…

Στις ΗΠΑ ισχύει το ίδιο. Με εξαίρεση την SONY (που όπως διαφάνηκε και από τα τελευταία Grammy ανέκαμψε τα τελευταία δύο χρόνια) η δισκογραφία σε επίπεδο βιομηχανίας δεν αποτελεί πλέον βαρύ χαρτί. Ο δίσκος και η κασέτα μπορεί να ανέκαμψαν σε επίπεδο ανεξάρτητης δισκογραφίας η φάση όμως είναι streaming. Οι αγαπημένοι μας Αμερικανοί ράπερς (όσοι επιβίωσαν) ζούνε από μια-δυο ευρωπαϊκές τουρ το χρόνο (γιατί στη Νέα Υόρκη κανείς δεν τους ακούει), ανεβάζουν την δουλειά τους στο YouTube και στην πλατφόρμα στριμαρίσματος και οι κλασικές δουλειές έχουν γίνει πλέον μια ατέλειωτη μπίζνα reissue (αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι ο Nas πληρώνεται ακόμη από το Illmatic, μιλάμε για άλλα μεγέθη χώρας). Ο ράπερ θα σκάσει τουρ στην Αθήνα ή την Σόφια ή σε ένα μεγάλο φεστιβάλ στη Γερμανία. Θα σε χρεώσει αεροπορικά και 5στερο και παχυλή αμοιβή και είτε πάνω 100 άτομα είτε 3.000 τα λεφτά του θα τα βγάλει. Με τον Έλληνα όμως εμπορικό ράπερ που το γύρισε στο trap τι γίνεται;

Δεν θα σχολιάσω αν ο Snik ή ο κάθε Υποχθόνιος επέλεξαν εμπορικούς δρόμους και νέο ήχο για την μουσική τους. Είναι δικαίωμά τους. Ο δε Υποχθόνιος είναι σχεδόν 40 ετών. Δικαιούται να ζήσει από την μουσική του. Το να παίζεις όμως σε ένα μπαρ σε κατσικοχώρι κάθε εβδομάδα ή κάθε τρεις μέρες ανά την Ελλάδα δεν στοιχειοθετεί ούτε τα χρήματα που βγάζεις, ούτε το attitude της «βιομηχανίας» που προβάλλεις προς τα έξω. Αυτό το υφάκι του τύπου έχω Snapchat, «είμαι fully booked με 5 shows» και καδένα από Accesorize που διαφημίζεις στα credits του βίντεοκλιπ στο τέλος του είναι κλασική ελληνική τυροβλαχίλα. Είναι η ίδια λογική που έκλεισε τις τσιμεντοβιομηχανίες στην Ελλάδα και τους αγροτικούς συνεταιρισμούς. Η λογική του «προσεχώς Βουλγάρες». Τα 3 ή τα 5 εκατ. views στο YouTube δεν θα σε πληρώσουν 7 και 8 χιλιάρικα. Αν ήταν έτσι οι Έλληνες ράπερς θα μάθαιναν αγγλικά και θα πήγαιναν μετανάστες στις ΗΠΑ για να καταξιωθούν. Όπως πήγε κάποτε ο Καραγκούνης στην Ίντερ. ‘Η ένας πολιτικός μηχανικός με PhD από την Ελλάδα της κρίσης εργάζεται στην Γερμανία.

Η Μόνικα πάντως ζει στην Αμερική. Γιατί πέραν της μουσικής αντιλαμβάνεται και το industry γύρω της. Η ΑΕΠΙ πάντως στην Ελλάδα μια χαρά καπέλωνε διαχρονικά την δημιουργική αντίληψη (μουσική σύνθεση κτλ) των Ελλήνων μουσικών. Αλλά δεν θέλω να επεκταθώ επί τούτου γιατί ώρες-ώρες θέλω να επικοινωνήσω με ξένους καλλιτέχνες/δισκογραφικές και να καρφώσω Έλληνες beatmakers για το σάμπλινγκ. Δεν θα το κάνω γιατί κερδίζει ο conscious έναντι του hater μέσα μου.

Δεν θα μπω στη λογική του να σχολιάσω την αντιπαράθεση (βασικό narrative) του ντοκιμαντέρ του Vice σχετικά με το «mainstream VS underground». Έκαστος εφ' ω ετάχθη. Εκείνο όμως που θέλω να τονίσω είναι πως αν θέλεις να ζεις από την μουσική σου, και δη το ραπ, στην Ελλάδα οφείλεις να το κάνεις με εκείνους τους όρους που δεν θα υποτιμούν την νοημοσύνη μου/μας.

Πάρε το μηνιάτικό σου ή το χαρτζιλίκι σου (αν δουλεύεις κάπου αλλού ως full timer) και… σκάσε. Κοινώς βούλωσέ το. Ούτε Rick Rubin θα γίνεις, ούτε θα πουλήσεις την πατέντα για τα ακουστικά σου στην Apple, ούτε Cuban Link 7 χιλιοστών με 18άρι χρυσό (με των 11.000 ευρώ) θα αποκτήσεις από το Daniel Jewelry στο Μαϊάμι. Τέλος, τα Σιάτιστα δεν είναι Τέννεση αλλά ούτε και Bronx. Όσο τυρόβλαχος ακούγεται αυτός που το παίζει εκατομμυριούχος στην Ελλάδα της κρίσης άλλο τόσο γραφικότατος είναι αυτός που νομίζει ότι το ραπ, ιδίως μετά τα 30, είναι πάρκο και βουλγαρική μπύρα με των 1.30. Και κάτι ακόμη. Με το ασφαλιστικό να είναι το μεγαλύτερο αγκάθι στην Ελλάδα προ κρίσεως δείτε λίγο ράπερς και τι θα κάνετε. Γιατί στα 65 σας δεν θα έχει τουρ και λαιβάκια αλλά σύνταξη. Φροντίστε, με κάποιο τρόπο, να εξασφαλίσετε μια.

John Pikpas

John Pikpas

Trigger-happy hip hop guru & international ghostwriter
John Pikpas

Latest posts by John Pikpas (see all)